Otomobillerin üretim aşamasına gelmeden önce birçok testten geçtiklerini ve bu test sonuçları doğrultusunda geliştirildiklerini hepimiz biliriz. Bu testlerin bazıları laboratuvar ortamında bazıları da yollarda yapılıyor. Laboratuvar ortamı kimilerinin merak ettiği yerler olurken çoğu kişinin pek de merakını çekmez. Fakat gelin görün araçların üretim öncesi test edildiği yollar, pistler ve koşullar herkeste bir merak uyandırdığı gibi, firmalar tarafından da gizli tutulmaya çalışılan yerlerdir.

Bu test pistlerinden biri geçtiğimiz günlerde tekrardan kullanılmaya başlandı. Fiat tarafından 1975 yılında hazırlanan ve inşa ettirilen test merkezinde ilk kurulduğu günden bugüne birçok test gerçekleştirildi. Zamanla ihtiyaçlar doğrultusunda çeşitli testlerin gerçekleştirilmesini sağlayacak şekilde 20’den fazla test parkuruna ve test laboratuvarlarını içerecek şekilde genişletildi.  Nedenini pek bilmemekle birlikte büyük ihtimalle, sanırım ekonomik durumlardan kaynaklı, Fiat tarafından pist Porsche’ye 2012 yılında satıldı. Nardo Test Merkezi, 2012 Yılından beri Porsche Engineering Group GmbH kuruluşuna ait. Parkurların ve laboratuvarların bulunduğu test merkezi, yapılan 35 milyon avroluk yatırımla birlikte geçtiğimiz günlerde açılarak eski günlerine geri dönüyor.

Nardo Test Merkezi, İtalya’nın güneyinde Apuilia bölgesinde ki Nardo şehrinde bulunuyor. İtalya bir çizmeye benzetildiği içinde çizmenin topuk kısmında fakat içeriye doğru bakan tarafında da diyebiliriz. Şehir Akdeniz’e kıyısı olan tüm yerlerle aynı iklim özelliklerine sahip. Yazları yüksek sıcaklıkların olduğu ve kış aylarında ise aşırı soğukların yer almadığı bölgede, yılın 212 gününe yakını güneşli geçiyor. Bu iklim koşulları da arabaların yıl içerisinde uzun süren testlere tabi tutulmasını kolaylaştırıyor. (Pistin denize uzaklığı ise yok denecek kadar az 😊 )

Test merkezinin en uzun pistinde birçok dünya rekoruna imza atıldığını hatırlatarak, önce rekorlara bir bakalım. Ardından da test merkezinde hangi pistlerin bulunduğunu inceleyelim.

  • Tarihler 1979 yılının mayıs ayını gösterirken,            Mercedes-Benz C111-IV aracını pistte görmekteyiz.  Mercedes tarafından özel geliştirilen araç, firmanın sıra dışı tasarımına sahip olmakla birlikte yüksek hızlara çıkabiliyordu. O dönem için ulaşılması zor bir hız rekor kırılmaktadır. C111-IV pistte 404 km/h hızla pisti 1dk57sn de tamamlayarak rekoru eline alıyor.

 

  • Dizel araçların günümüzde ki popüler olsa da  firmaların eskiden de bu motor çeşidine de denemeler yapılmaktaydı. Şu anda dizel konusunda ağzı yanan bir firma olan Vw grubu 1980 lerde roket tarzında tasarladığı aracında bu motoru kullandı. Volkswagen ARVW aracıyla pistin dizel araç rekorunu 360 km/h hızıyla elinde bulunduruyor.

  • Şu anda pistin sahibi Porsche 24 saatlik pist rekorunu 1993 yılında kırdı. Günümüzde bu rekorunu egale de etmiştir. Porsche 928 GTS ile o sene ortalama 265,72km/h hız ile toplam 6377,25km yol kat ederek kırdı.

 

  • Bugatti nin çirkin çocuklarından Bugatti EB110GT özel bir yakıt olan metan ile çalışan motora sahipken, pistte 344,7km/h hıza ulaşarak hız rekoru kırmıştır.

 

  • 1994 yılında pistte bu sefer bir elektrikli otomobil olan Bertone Z.E.R b
    ulunuyor. Araç 303,9 km/h hız ile pistteki elektrikli araç rekorun sahibi oluyor.

 

  • Volskwasgen Nardo olarak da anılan Volskwagen W12 aracı 2002 yılında pistte 24 saatlik pist rekorunu Porsche nin elinden aldı. 24 saatlik sürede ortalama 322,9km/h hız ile 7,740km yol kat ederek rekoru kırarak rekoru yeniledi.

 

  • 2005 yılında pistin son rekoru olan Koenigsegg CCR Loris Bicocchi tarafından kullanılarak, pistin hız rekorunu 388km/h hız ile kırmıştır.

 

 

Birazda test merkezinde bulunan parkurları ve laboratuvarları tanıyalım;

Araç Dairesel Test Parkuru

Test merkezinin en uzun parkuru olup, farklı eğimlere sahip 4 şeritli 12.6 km uzunluğunda olup hız piştide diyebiliriz. Merkezkaç kuvveti yardımıyla yola verilen eğim nedeniyle araçlar yüksek hızlarda direksiyonlarını kırmadan pistin çevresini dönebiliyorlar. Pistin tasarımı gereği birçok marka ve model motor ya da otomobil için yüksek hızlara güvenle çıkılmasına izin veriyor. Pistin yüzey kaplaması özel olarak geliştirilen ve araçların düşük sürtünme ile güvenli hızlanmasını sağlayan asfalt çeşididir.

Pistin özellikleri:
  • Uzunluk: 12,600m
  • Çap: 4,000m
  • Şerit sayısı: 4 adet
  • Şerit genişlikleri: 4m
Şeritlerin özellikleri:
  • Şerit 1: Eğim Açısı: 120 36
    Maksimum Hız: 240km/h
  • Şerit 2: Eğim açısı: 80 06
    Maksimum Hız: 193km/h
  • Şerit 3: Eğim Açısı: 40 30
    Maksimum Hız: 140km/h
  • Şerit 4: Eğim Açısı: 10 48
    Maksimum Hız: 100km/h

NOT: Belirtilen maksimum hızlar, araç direksiyonu hareket ettirilmeden, aracın direksiyonu düz bir şekilde sabit kalınarak elde edilebilecek hızdır.

Ağır Ticari Araç Dairesel Test Parkuru

Bu parkur, uzun pistin iç kenarında kalan ve 12,5 km uzunluğunda olan 2 şeritlik yola sahiptir. Yine fizik kurallarından yararlanılarak merkezkaç kuvvetinin yardımıyla yola eğim verilmiştir. Bu pistte ağır ticari araçların testleri gerçekleştirilebiliyor.

 

Pistin Özellikleri:
  • Uzunluk: 12,500m
  • Çap: 4,000m
  • Pist üzerindeki şerit sayısı: 2 adet + 1 adet acil şerit
  • Şerit genişlikleri: 4-5m
Şeritlerin özellikleri:
  • Şerit 1: Eğim Açısı: 30 36
    Maksimum Hız: 141km/h
  • Şerit 2: Eğim açısı: 00 54
    Maksimum Hız: 84km/h
  • Yola Tutunma/Savrulma Test Parkur

Test merkezinin önemli testlerinden biri diyebiliriz. 6,2 km uzunluğu, farklı eğimlere ve bol virajlara sahip pist araçların yol tutuş testinin amacına uygun gerçekleşmesine olanak sağlıyor. Burada hem otomobiller hem de motosikletlerin testleri gerçekleştirilebilmektedir. Virajlar arası mesafe bazı noktalarda kısalıyor, bazı noktalarda uzamakta. Bu da ani hızlanma ve yavaşlamalar da araçların yoldaki durumlarının incelenmesine olanak sunuyor.

Pistin Özellikleri:
  • Uzunluk: 6,222m
  • Çap: 12,5m
  • Pist üzerindeki şerit sayısı: 1
  • Şerit genişlikleri: 15m
  • Sol Dönemeçler: 9 adet
  • Sağ Dönemeçler: 7 adet

Araba Dinamik, Güç Kontrol Test Pisti

Geniş bir platforma sahip olan pist, içerisinde 2 adet hızlanma ve yavaşlama parkuru bulunuyor. Test pistinde hızlanma, frenleme ve aracın performans testleri gerçekleştirilebiliyor. Pist otomobiller ve motosikletler için uygun tasarlanmış.

Parkurun sonunda, düşük sürtünme katsayısına sahip alan ile birlikte su dolu bir alan bulunmaktadır.

Pistin Özellikleri:
  • Platform: 280m x 280m
  • Pist üzerindeki şerit sayısı: 2
  • Şerit uzunlukları: 700m
  • Şerit Genişlikleri: 20m
  • Maksimum Uzunluk: 980m
  • Su Dolu Alan:

    Uzunluk: 20m
    Maksimum Derinlik 50cm

Ağır Ticari Araç Dinamik, Güç Kontrol Test Parkuru

Bu pist; ağır ticari araçlardaki lastik aşınması, yol tutuşu ve aracın performans testlerini gerçekleştirmek için gerekli koşulları barındıracak şekilde tasarlanmıştır. Ağır ticari aracın hızlanması ve yavaşlaması için iki düz şeride, genişçe bir 175m x 150m bir platforma sahiptir.

 

Pistin Özellikleri:
  • Platform: 175m x 150m
  • Bağlantı alanı sayısı: 2
  • Bağlantı alan ölçüleri: 90m x 110m
  • Hızlanma şerit sayısı: 2
  • Hızlanma şeridi uzunluğu: 700m + 170m
  • Hızlanma şeridi genişliği uzunluğu: 5m

Yol Gürültü Parkuru

2100m uzunluğunda 2 şeritli farklı yüzey kaplamasına sahip yolda, aracın hareketi sırasında yol ile tekerleklerin birbiriyle etkileşimi sonucu meydana gelen sesin ölçüldüğü pistidir.

Pistin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 2,132m
  • Şeritlerin Genişliği: 4 m
  • Şerit Yüzey Özelliği: 8 mm lik çakıllı yüzey
  • Şerit Yüzey Özelliği: 14 mm lik çakıllı yüzey

Özel Kaplamalı Yol Test Parkuru

Araçların, 7 farklı kaplamaya sahip toplamda 1.15 km uzunluğuda ki yolda test edilmesini sağlayan parkur. Parkurda bulunan kaplamalar ve özellikleri aşağıdaki gibidir.

 

Parkurun Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 1,150m
  • Şeritlerin Genişliği: 4 m + 4 m
  • Parke Taşlı Yol Uzunluğu: 250m
  • Dalgalı (Battı Çıktılı) Yol Uzunluğu: 40m
  • Kaldırım Taşlı Yol Uzunluğu: 375m
  • Çukurlu yollar: 375m
  • Uzun Dalgalı Yol Uzunluğu: 295m
  • Tırtıklı (Paletli iş makinelerinin geçtiği yollardaki yapıya benzeyen) Yol Uzunluğu: 110m
  • Raylı Yol Uzunluğu:43,2m

Beyaz Toprak Kumlu (Toz) “O” ve “S” Formlu Arazi Test Parkuru

İki farklı geometrik şekilde, aynı özelliklerde ve beyaz toprak (toz) yola sahip parkurda testler gerçekleştiriliyor. Bir pist oval (0) bir şekle sahipken, diğer pist ise dar virajları olan S şeklinde bir yola sahiptir.

 

 

“0” Pistin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 2,130m
  • Şeritlerin Genişliği: 4m
  • Pistin Yapısı: Toz
“S” Pistin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 2,135m
  • Şeritlerin Genişliği: 6m
  • Pistin Yapısı: Toz

Toz ve Çakıl Karışımı Yoldan Oluşan Test Parkuru

Pist oval bir geometrik şekle sahip olurken, parkur yolu toz ve çakıl karışımından oluşmaktadır. Uzun bir oval arazi yolu olarak da tarif edilebilir. Aracın hareketi sonucu tekerleklerden sıçrayan aracın dış yüzeyine çarpan çakılların ve tozun araca verdiği zararın kontrol edildiği pisttir.

Pistin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 2,150m
  • Şeritlerin Genişliği: 10m
  • Pist Yolunun Yapısı: Toz ve çakıl

Afrika Yolları Test Parkuru

Afrika kıtasında yer alan ülkelerin yol yapıları genel olarak asfaltsız veya herhangi bir yol kaplamasına sahip değillerdir. Nardo test merkezinin en uzun arazi test parkuru olan parkur Afrika kıtasındaki yollara benzerlik gösteriyor.

Pistin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 10,500m
  • Şeritlerin Genişliği: 4m
  • Pistin Yolunun Yapısı: Çamur, toz, çakıl ve kayalık.

Arazi Test Parkuru

Bu parkur en zorlu arazi koşullarını içeren pist olarak ön plana çıkmaktadır. Parkurda, çeşitli yüzey formları ve arazi yapısından oluşmakta olup, SUV, arazi araçları ve arazi motosikletleri test edilmektedir.

Pistin Özellikleri:

  • Toplam Uzunluk: 3,500m
  • Şeritlerin Genişliği: 4m
  • Parkur Yolunun Yapısı: Sıkıştırılmış çorak arazi, toz, çakıl ve kayalık.

Lastik Aşındırma (Zarar Verme) Test Parkuru

Lastiklerin zorlu yüzey koşullarında ki durumları görmek için hazırlanmış özel parkurdur. Keskin köşeli ve sivri taşlar ile kayalık bir yapı bulunmaktadır. Bu pist özel amaçlar için kullanılmakta olup normal test yolları gibi kullanılamamaktadır.

Pistin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 650m
  • Şeritlerin Genişliği: 4m
  • Pistin Yolunun Yapısı: Keskin köşeli, sivri kayalık / taşlık.

Bordür Taşlı Test Parkuru

Araçların yüklü durumlarda bordür taşlardan geçerken meydana gelen, lastik bordür taş etkileşiminin araca etkilerini incelemek için yapılmaktadır. Burada lastiklerdeki aşınma ve aracın mekanik yapısındaki hasarlar gözlemlenir.

Pistin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 100m
  • Boşluk yüksekliği (Bordür taşların arasında ki boşluk): 0,15m

Düşük Sürtünmeli (Kaygan) Yol Test Parkuru

Düşük sürtünmeli (Kaygan Yolda) hızlanma ve frenleme mesafe testlerinin yapıldığı parkurdur. Özel bir mermer yüzeye sahip olan yol aynı zamanda sürtünme katsayısı düşmesi açısından test sırasında ıslatılıyor.

 

 

Pistin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 50m
  • Şeritlerin Genişliği: 4m
  • Pist Yolunun Yapısı: Seramik karolar

Özel Yapılmış Beton Eğimli Test Parkuru

Araçların el frenlerinin ve kalkış testlerinin gerçekleştirilebildiği özel yapım farklı açılarda eğime sahip test parkurudur. 4 adet farklı açılarda fakat aynı özelliklerde eğimli yol bulunmaktadır. Bu sayede eğimler arasında karşılaştırma yapılabilmektedir.

Pistin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 10m
  • Şeritlerin Genişliği: 4m
  • Pist Yolunun Yapısı: Beton
  • Eğimler: %6 / %12 / %18 / %30

Yuvarlanma Direnci Test Parkuru

Düşük sürtünme katsayısına sahip iki paralel silindirik yapının üzerinde tekerleklerin hareket ettirildiği bir test alanıdır. Burada tekerlekler oldukları yerlerde dönerek, buzlu veya karlı yüzeylerdeki durum simüle edilir.

Pistin Özellikleri:
  • Toplam Rulo Sayısı: 2
  • Bir Rulo Uzunluğu: 4m
  • Rulo Yapısı: Çelik

Çamurlu Yol Test Parkuru

Araçlardan istenilen çamurlu yollardaki özelliklerinin kontrolü için tasarlanmış parkurdur. Bu parkur özel olarak sulanır ve çamur seviyesi ayarlanır. Bu parkurda araçlar düşük hızlarda, çamurlu parkurda teste tabi tutulurlar.

Engelli araziler için özel olarak tasarlanan araçlar için de parkurun yanında su çukuru bulunmaktadır.

Çamurlu Yol Pistinin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 400m
  • Şeritlerin Genişliği: 4.5m
  • Pist Yolunun Yapısı: Çamur
Su Çukuru Pistinin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 18m
  • Şeritlerin Genişliği: 4.05m
  • Derinlik: 1,6m
  • Rampa Eğimi: %16

Geri Vites Test Parkuru

Bu alan sadece şanzımanların geri vites özelliğinin testi gerçekleştirilmesi amacıyla özel olarak tasarlanmış ve kurulmuştur.

 

 

Pistin Özellikleri:
  • Toplam Uzunluk: 150m
  • Şeritlerin Genişliği: 6m

Test Tesisleri

Test merkezinde, çeşitli yol testlerin gerçekleştirilebildiği test parkurları dışında, başka testlerin de gerçekleştirilebilmesi için olanaklar sunmaktadır. Bunlar aşağıdaki gibidir;

  • İklimlendirme Test Odası: Burada araçlar, -20 dereceden +50 dereceye kadar farklı sıcaklıklarda ve farklı nem oranlarında iklim şartlarına dayanımları, araçta meydana gelen deformasyonları incelenir.
  • Yanma ve Tutuşma Testi: Bilindiği üzere araçlar yanıcı ve yakıcı malzemelerin, sistemlerin birlikteliğinden meydana gelmektedir. Bu malzemelerin yanıcılık özellikleri ve ne kadar sürede tutuştukları test edilmektedir.
  • Sulu Yolda İlerleme Testi: Şehirlerde oluşan su birikintileri, sellerin oluşturduğu durumlar ve doğa koşulları gereği geçilmesi gereken su birikintilerin simüle edildiği ortamdır. Burada 20cm, 50cm ve 160 cm derinliklerin farklı uzunluklarda su birikintileri bulunuyor. Amaç aracın su sızdırmazlığının kontrolüdür.
  • Araç Balansı: Aracın toplam ağırlığının istenilen dağılımı gösterip göstermediğinin kontrolü yapılır.
  • Yağmurlama Yönetimli Su Püskürtme: Su sızdırmazlık testlerinden biri olup, yağmurlu havalarda aracın sızdırmazlık kabiliyeti kontrol edilmektedir.

Görüldüğü üzere test merkezinde birçok zorlu koşullara sahip parkurlar yer almaktadır. Porsche geliştireceği araçları bu parkurlarda test ederek beklentilerin üzerinde araçları üretmeyi başarabilir. Ayrıca ilerleyen günlerde bazı test parkurlarında araçlarıyla şovlar ve rakiplerine göz dağı verecek testleri gerçekleştirecektir. Bu testlerin videoları kişiler üzerinde büyük etki bırakacağı gibi markanın bilinirliği ile güvenirliğine büyük katkısı olacaktır.

Vw grubunda yer alan Porsche firması, ilerleyen günlerde Vw grubu markaların da test merkezini kullanmalarına izin verebilir ve diğer markalarda araçlarını bu parkurlarda test edebilir. Araştıranların bildiği üzere Avrupa’da en fazla ar-ge ye yatırım yapan grup olan Vw için bu test merkezinin satın alınması doğru hamlelerin yapıldığının en büyük göstergesidir.

Porsche bu test merkezinde hız denemelerine ve sağlamlık testlerine başladığı gibi sayfalarında da yayınlamaktadır. Yakında bu test pistinin adını sıkça duyacak gibiyiz. Darısı test pisti olmayan diğer firmalara…

Hasan Kara