Tork Bey’den dev hizmet! Otomobilinizin saat gibi çalışması size zaman ve para kazandıracak. Üstelik bu hiç de zor değil.

Günlük hayatımızda sürekli bakım gerektirmeyen birçok cihaz kullanıyoruz. Cep telefonlarımız, televizyonlarımız, bilgisayarlarımız gibi listeyi uzatabiliriz. Bu durum bizleri cihaz bakımlarını göz ardı etmeye alıştırıyor. Bu tarz cihazları bozulana kadar kullanıyoruz, arıza çıkınca yapılabilir mi diye sorup eğer olumsuz cevap alırsak düşünmeden değiştiriyoruz. (Tamam, kurlardan dolayı son zamanlarda hemen değiştiremiyoruz ama güzel günler göreceğiz çocuklar. Yani öyle umalım…)  Maalesef bu alışkanlıklarımızı otomobilimiz için de uygulamayı tercih ediyoruz.

Teknoloji ne kadar ilerlemiş olsa ve otomobillerin içerisinde daha çok elektronik cihazla karşılaşsak da, onlar hala mekanik, elektrik ve elektronik bileşenlerin bir araya geldiği çok karmaşık makineler. Otomobiller sadece koltuğuna oturduğumuzda gördüğümüz ekranlar, kumandalar ve tuşlardan oluşmuyor. Özellikle görmediğimiz yerlerde yukarı-aşağı oynayan pistonlar, dönüp duran zincir ve kayışlar, birçok farklı sıvının dolandığı hortumlar mevcut. Bir de hareket etmemizi sağlayan ve sürekli sürtünen lastikler tabii ki. Doğal olarak bu malzemelerin bazıları zamanla aşınıyor, eskiyor ve düzgün çalışabilmeleri için değiştirilmeleri gerekiyor.

Aslında otomobilinizi düzenli olarak kontrol etmenizin birçok faydası var. Üstelik bu bakımlar ucuz, hızlı ve kolay. Tabii neye göre dediğinizi duyar gibiyim. Örneğin susuz kalmış motorunuzun hararet yapmasıyla canı çıkan silindir kapağını ustanız usulca elinize tutuşturacaktır. İşte motor suyunu kontrol etmek buna göre ucuz, hızlı ve kolay. Aracınızın genel durumu hakkında her zaman bilgi sahibi olmanız kafanızı sürekli rahat tutacaktır. Böylece uzun yola çıkmak sizin için ekmek almaya gitmek kadar kolay hale gelecektir. Bunların dışında diri kondisyondaki aracınızı malum sitede enteresan ilan yazıları yazmaya gerek kalmadan rayiç bedelin üzerinde rahatça satabilmeniz de cabası.

İyi haber temel bakımlar için çırak seviyesinde mekanik bilgisine ve el işçiliğine gerek duyulmaması. Aşağıda siz Torkseverlerin uykularını kaçıracak bakım faturalarından koruyacak 6 basit bakımı görsellerle destekleyerek açıklamaya çalıştık.  Görseller temel olarak nelere dikkat etmenizi gösterse de hatayı minimize etmek için bahsedilen noktaları kullanım kılavuzundan teyit etmeniz faydalı olacaktır. Zira motor sıvıları ve benzeri şeyler motor tipine ve modele göre değişiklik gösteriyor. Eğer hazırsanız başlayalım.

  1. Motor Yağı: Yeterince Kaygan mıyız Gençler?

Yağ motorunuzun kanıdır. Bütün hareketli parçalar bu rezerv ile yağlanır. O yüzden emin olun azalmasını hiç istemezsiniz. Aslında motor üretim teknolojileri çok yol kat etti. Parçalar arası tolerans değerleri çok düşük ve kullanılan contalar sağlam. Fakat yeni moda ”hacim küçültme” ile küçücük motorlar süperşarj uygulamalarıyla çok yüksek basınç altında çalışıyor. Bu da fabrika değerlerini aşabilen yağ tüketimleri ile karşılaşılmasını sağlıyor. Eski araçlarda ise özellikle piston-segman ve conta aşınmaları hem motor içerisinde hem de dışa doğru sızıntıları tetikleyebiliyor. Bu sebeple periyodik aralıklarla yağınızı kontrol etmeniz çok faydalı olacak bir uygulama. İşte size nasıl yapılacağına dair basit birkaç adım;

  • Hazırlan; Öncelikle motorunuzun kapalı ve soğuk olduğundan emin olun. Motorun soğuk olması hem temas ile cildinizde oluşacak olası yanmaları engelleyecektir hem de bu süreçte kartere süzülen yağ daha doğru bir ölçüm almanızı sağlayacaktır. Şimdi kaputumuzu açalım. Bu sürücü tarafındaki bir kol ve kaputun iç tarafında bir mandal ile olacaktır. (Eğer farklı bir şekilde açılıyor ise egzotik bir aracınız var demektir bu yazıya ihtiyacınız yok diğer başlıklara göz gezdirebilirsiniz Sayın Torksever)
  • Yağ çubuğunu temizle sonra tekrar ölç; Motora baktığınızda belirgin bir renkte (kırmızı, turuncu veya sarı) tutma ucu göreceksiniz. Bu uç yağ çubuğunu çekmek içindir. Çubuğu çekin ve temiz bir bezle temizleyin. Bu tarz işlemlerde ülkemizde genelde üstüpü kullanılır ancak çubukta iplik bırakma ihtimaline karşın yumuşak bir bez kullanmanız çok daha iyi olacaktır. Şimdi çubuğu tekrar yuvasına sokun ve çıkarın.
  • Tekrar çıkarıp ölçüm yapın; Çubuğun altında bulunan seviye kısmında beliren yağ minimum ve maximum arasında ise sorun yok. Ancak eğer minimum ve altı ise otomobilinizin motoru için önerilen yağı ekleyin. (Önerilen yağı facebook gruplarında sormaya kalkışmayın. Sonunda yorumlar çotanak fındık yağına kadar gider. Siz en iyisi fabrikanın önerdiği yağı koyun.)
  • Yağ eklemek için üzerinde yağdanlık sembolü olan veya doğrudan yağ (oil) yazan kapağı çevirerek açın; Bu kapak genelde motorun üstünde ve ortasında çok kolay görünür şekilde olur. Yağınızı buradan ekleyebilirsiniz. Eğer yanınızda bir huni bulundurursanız, yağı çok sıçratmadan, dökmeden ekleyebilirsiniz. Eğer dökülürse mutlaka temizleyin. Motor ısınınca duman ve koku yapar.
  • Kalan elemanları unutmayın; Yağ seviyesi kadar yağın kalitesi de önemlidir. Bu sebeple yağ değişim periyotlarını ve değişim esnasında yağ filtresini yenilemeyi sakın unutmayın.

 

  1. Cam Suyu: Yeri Gelir Can Suyu Olur

Cam suyu da varlığında pek fark edilmeyen ama bitince acı çektiren sıvılarımızdan. Sonucunda ise cam çiziklerinden olası trafik kazalarına kadar geniş bir yelpaze mevcut. Hele ki kış aylarında yağışlar sebebiyle havalanan damlacıklar silecek kolunu en iyi arkadaşınız yapıyor. Ancak bu cam suyu deponuzu sadece kışları kontrol etmenizi gerektirmiyor. Yazın yapışan sinek-böcek türevlerini temizlemek isterken susuz kalırsanız camlarınızın çizilmesi ve sileceklerinizin körelmesi işten bile değil. Bakalım cam suyumuzu nasıl kontrol edeceğiz;

  • Nerede bu; Cam suyu deposu genellikle kaputunuzun altında motorunuzun sağ veya sol tarafında olur. Açık mavi renkte kapaklı bu depo şeffaf renkli olmasına rağmen sağa sola sıkıştırılabilecek bir şey olduğundan çamurluk davlumbazına saklanmış olabilir.
  • Ölç ölçebilirsen; Depo dediğimiz gibi saklanmışsa yapacak bir şey yok. Seviyeyi takip edemeyeceğiniz için kapağı açıp ağzına kadar doldurun.
  • Ne koyacağız peki; Öncelikle saf su veya çeşme suyu koymayın. Donma noktasının yüksekliği sebebiyle özellikle kış aylarında hemen donacak ve kullanım dışı kalacaktır. Bu sebeple kış aylarında alkol içeren solüsyonluları tercih edin. Ayrıca deterjanlı olanları da daha iyi temizlik sağlayacaktır.

 

  1. Lastik Basınçları: Havalar Nasıl Olursa Olsun Lastik Havanız Yerinde Olsun

Yeni araçların birçoğunda lastik basınç uyarı sistemleri mevcut. Bunların bazıları siboptaki sensörden hassas bilgiler alırken çoğu ABS sensöründen tur sayılarını karşılaştırarak fikir sahibi oluyor. Bir de hiçbir ölçme sistemi olmayan çoğunluğu ele alırsak düzenli olarak lastik hava basınçlarını ölçmemizde fayda olduğu anlaşılıyor. Uygun lastik basıncı ayrıca yakıt tüketiminizi de “uygun” tutacaktır. İşte bu kontrol için birkaç tüyo;

  • Ne Verelim Abime; Aracınıza uygun basıncı kullanım kılavuzundan bulabilirsiniz. Ancak en kolayı, kapı içerisinde B sütununa yapıştırılmış bilgi tablosundan bakabilirsiniz.
  • Hava Basma; Bunun için benzin istasyonları ideal noktalardır. Artık hepsinde dijital göstergeli psi/bar dönüştürücülü kompresörler mevcut. Yanınızda ıslak mendil bulundurursanız elleriniz de temiz kalacaktır. Lastiklere hava bastığınız andaki sürüş süreniz de önemlidir. Eğer aracınızı birkaç kilometre kullandıktan hemen sonra ölçüm yapmışsanız, genleşen sıcak hava sebebiyle basıncınız bir miktar daha yüksek çıkacaktır. Bunu da göz önünde bulundurun.
  • Kontrol; Kaçan hava miktarına göre bazen hafif inik lastiklerinizden veya ağırlaşan direksiyonunuzdan durumu anlayabilirsiniz. Ancak ayda bir yapacağınız ölçümler sağlıklı olmakla birlikte sizlere lastiklerinizin durumu hakkında bilgi de verecektir. Eğer hava basıncı her ölçümünüzde düşen bir eğilim gösteriyorsa lastiklerinizde kaçak var demektir. Bir lastikçide lastik ve jantlarınızı kontrol ettirmenizde fayda olabilir.

 

  1. Radyatör: Ateşin mi çıktı canım?

Radyatör ve soğutma sistemi, motorun çalışma sıcaklığını ayarladığı için soğutma sıvısı da sistemin en önemli bileşeni oluyor. Bu sıvının kontrol şekli ekseriyetle genleşme kabından yapılır. Cam suyu deposu gibi şeffaf bir yapıya sahip bu kabın üzerindeki işaretlerden seviyesi rahatlıkla ölçülebilir. Bazı modellerde şamandıra gibi sistemlerle de ölçüm mevcuttur.

  • Ölçüm; Öncelikle kullanım kılavuzundan genleşme kabının yerini tespit etmek gerekecek. Kabın üzerinde min ve max ibareleri arasında gözlemleyip seviyeyi ölçebiliriz.
  • Eksikse tamamla; Eğer seviye düşükse eksik olan sıvıyı antifriz ile tamamlamak gerekecektir. Burada dikkat edilmesi gereken konu antifriz çeşidinizdir. Eğer motorunuzda soğutma sıvısı olarak “yeşil” renkli antifriz kullanılıyorsa bu İnorganik Asit Teknolojisine (IAT) sahip bir sıvıdır ve aynısından kullanmanız gerekir. Eğer kırmızı, turuncu gibi bir renkse Organik Asit Teknolojili (OAT) bir antifriziniz vardır ve bundan kullanmanız gereklidir.
  • Aman Dikkat; Soğutma sıvısı eklemek için genleşme kabı mutlaka motor soğukken açılmalıdır. Aksi takdirde sıcaktan genleşmiş sıvı patlayarak üzerinize sıçrayacak ve yaralanmalara sebep olacaktır.
  • Gözlemleme; Soğutma sıvısı seviyesi ayda bir kontrol edilmelidir. Aynı lastiklerde olduğu gibi bunda da düzenli bir eksiliş eğilimi varsa sistemde bir kaçak vardır. Mutlaka bakım yapılması gerekmektedir. Herşey yolunda ise ne güzel ancak bu sıvının da bir ömrü vardır. Servis kitapçığında yazdığı aralıklarda değiştirilmesi gerekmektedir.

 

  1. Frenler: Tutmayın Küçük Enişteyi

Arkadaş sohbetlerinde genellikle aracımızın hızlanma değerlerinden ve saniyelerden konuşarak hava atmayı severiz. Ama aracı durdurmak da çok önemlidir ve bu konuyu es geçerseniz genellikle utana sıkıla anlatacağınız anılarınız olur. Tabii hayatta kalırsanız!!

Bu sebeple fren sisteminin rutin kontrolü önemlidir. Ve bu da yukarıdaki kontroller gibi oldukça basittir. Fren merkezindeki hidrolik kabı da diğerleri gibi şeffaftır ve gözle seviye ölçümü yapabilirsiniz. Güncel sistemler oldukça hassas üretildiği için kaçırma yapma ihtimalleri oldukça düşüktür. Ancak yine de düzenli kontrol önemli. İşte basit birkaç adım;

  • Ölç; Yine kılavuzumuzdan fren hidrolik kabının yerini tespit edip seviyeyi gözlemleyin.
  • Tamamla; Eğer seviye minimum değerin altındaysa uygun hidrolik sıvısı ile tamamlayın. Ancak unutmayın ki hava fren sisteminin düşmanıdır. Küçük ölçekli tamamlamalarda sıkıntı çıkmayacaktır. Fakat uzun süre kontrol etmediğiniz ve ciddi anlamda azalmış sıvıyı bir atölyede ustaya havasını aldırarak tümüyle değiştirmeniz daha faydalı olacaktır. Ayrıca bu kadar ciddi eksilmenin kendi başına olamayacağı da aşikârdır. Gitmişken tüm sistemi kontrol ettirmeyi ihmal etmeyin.
  • Dikkat; Hiçbir sorun olmasa bile soğutma sıvısı gibi fren hidroliğinin de bir ömrü vardır. Bunu servis kitapçığından öğrenerek doğru zamanda değiştirmeyi unutmayın.

Önemli bir diğer fren elemanı ise balatalardır. Eğer hidrolik gücü iletiyorsa, tekerleklerinizi durduran da balatadır. İşte bu yüzden fren mesafenizi doğrudan etkilerler. Fren balataları için ortalama 30.000 km ömür biçseler de aslında bu rakam tamamen kullanım tarzınızla bağlantılıdır. Bu periyot daha uzun veya daha kısa olabilir. Gözle görülmesi oldukça zor olan ve deneyim isteyen kontrol işini kullanım esnasında hislerinizle de yapabilirsiniz. Eğer son zamanlarda fren mesafeniz uzamış, hissiyat ve kontrol zayıflamışsa aracınızı ustanıza gösterme zamanı gelmiştir. Aşınmış balatalar ayrıca fren disklerinizi de çizer. Ve unutmayın fren diskleri balatalardan çok daha pahalıdır.

 

  1. Lastikler: Pabuçlarım Şekil Önümden Çekil

Lastikler otomobiliniz ile yer arasındaki tek temas noktasıdır. Virajlarda, ıslak ve kuru zeminde yolda beyaz çizgilerin arasında kalmanızı sağlayan en önemli parçalardır. İşte lastiklerinizin durumunu kontrol etmek için basit birkaç ipucu;

  • Dişler; Lastiklerde tutunmayı sağlayan desenlerdeki diş derinlikleridir. Şimdi F-1 araçlarının lastikleri kabak gibi ama dediğinizi duyar gibiyiz. Fakat onlarda durum farklı. Öncelikle lastik hamurları farklı olmakla birlikte özel pistlerde kullanılmaktalar. Zaten dikkat ederseniz yağmur lastikleri de olukludur. Aracınızı farklı koşul ve zeminlerde kullandığınızı düşünürseniz desenli lastiklerin daha kullanışlı olduğu ortaya çıkacaktır.
  • Ölçelim; Lastik diş derinlikleri ile ilgili en düşük değer 1,5-1,6mm olarak değerlendirilmektedir. Bu değer ve altına düştüğünde lastiklerin derhal değiştirilmesi önerilmektedir. Ancak uzmanlar ideal olarak değiştirme aralığının 3-4 mm değerlerine yapılmasını önerirler. Artık üretilen lastiklerin birçoğunda desen içerisinde aşınmayı ölçebileceğiniz ara kuşaklar bulunmakta. Fakat bu kuşaklar lastiğin azami ömrünü gösterir. Dolayısıyla lastikleriniz bu çizgilere kadar inmişse Adapazarı kabağı kıvamındadır ve kaza yapmadan bu kadar gelebildiyseniz ayrıca bir tebriği hak ediyorsunuz.

Ölçüm için dijital veya analog aletleri yapı market benzeri yerlerden bulabilirsiniz. Ancak buna gerek kalmadan bozuk para ile ölçümü oldukça basit şekilde yapabilirsiniz. 1 TL veya 50 Krşlarda bulunan sarı halkanın genişliği 4mm’dir. Lastik dişinin arasına bozuk parayı koyduğunuzda eğer halkanın iç çeperini görebiliyorsanız bu yaklaşık 3mm’lik derinliğe denk gelmektedir ki lastiklerinizin değiştirme zamanına işaret eder.

 

 

  • Gözlem; Bunun dışında lastiklerinizin aşınma oranlarını da gözlemenizde fayda vardır. Süspansiyonunuzdaki dengesizlikler farklı yönde ve oranda aşınmalara sebep olabilir. Aynı lastik üzerinde homojen olmayan aşınma gözlerseniz ustanızı ziyaret etmeniz iyi olabilir.

 

Evet sevgili Tork severler; Bu basit uygulamalarla hem aracınızı diri tutabilir hem de güvenli bir şekilde gönül rahatlığı ile yol alabilirsiniz. Bu temel adımlar sizleri daha derin problemler oluşmadan masraftan da kurtaracaktır. Bunlar dışında olacak şeyleri işin ustaları ile halletmenizde fayda gördüğümüzü belirterek yazımızı sonlandırıyoruz.

Tork TV Faydalı Bilgiler Servisi iftiharla sundu.